FENOMEN

Nevzat Kösoğlu'nun gözüyle vefatının 50. yıldönümünde Peyami Safa

Tarih: 18 Haziran 2011 Yer: Türkiye Yazarlar Birliği, Sümer Sokak Ankara 

Türk edebiyatının unutulmayan usta kalemlerinden Peyami Safa, 15 Haziran 1961 tarihinde hayata veda etti. Peyami Safa aramızdan ayrılalı yarım asır oldu.

Peyami Safa kimdir?

İki yaşında yetim kalarak “Yetim-i Safa” lakabını alan, çocukluk dönemini yakalandığı kemik hastalığından dolayı hastane köşelerinde geçiren Peyami Safa yaşadığı bütün zorluklara rağmen edebiyattan kopmamış hatta yaşadığı olumsuzlukları eserlerinde ustaca işlemiştir.

Hastalıkları çalışmalarına ayrı bir ruh katmıştır. Edebi eserler dışında ömrünün sonuna kadar çeşitli gazetelerde (Son Telgraf, Tasvir-i Efkar, Cumhuriyet, Milliyet, Son Havadis) de fıkra ve makaleleri yayınlanan Safa’nın Türk muhafazakarlığı ve Türk milliyetçiliği düşüncelerine de kattığı değerler hala önemini korumaktadır.

TYB’nin düzenleyeceği etkinliğin konuğu Nevzat Kösoğlu olacak. Araştımacı-Yazar Nevzat Kösoğlu, “Türk Düşünce Hayatında Peyami Safa” konulu konuşması ile Peyami Safa’yı anlatacak.

18 Haziran 2011 Cumartesi günü Saat 13;30’da, Ankara Kızılay Sümer 1 Sokak Numara 11'deki programın en önemli özelliği ise Peyami Safa hakkında hazırlanan bir belgeselin de gösterilecek olması.

Dünyayı yeniden büyülemeye dair romantik stratejiler arasında mite başvurunun özel bir yeri vardır. Çeşitli geleneklerin sihirli kavşağında, mit, tükenmez bir semboller ve alegoriler, fanteziler ve iblisler, tanrılar ve yılanlar haznesi sunar. Bu tehlikeli defineden beslenmenin çeşitli biçimleri vardır: eski mitlere şiirsel veya edebi atıflarda bulunmak, mitolojiyi “bilimsel” açıdan incelemek, ve yeni bir mit yaratmaya girişmek. Bu üç durumda da, mitin dinî özünden bir şeyler yitirmesi, onu, dünyayı yeniden büyülemenin dünyevi bir aracı, ya da daha doğrusu kutsal olana kavuşmanın dinî olmayan bir yolu haline getirir.

Mitlerin Alman faşizmi tarafından tehlikeli bir biçimde yolundan saptırılması, ulusal ve ırksal simgelere dönüştürülerek manipüle edilmesi, İkinci Dünya Savaşı’nın ardından mitolojinin gözden düşmesine büyük oranda katkıda bulunmuştur. Bununla birlikte, Ernst Bloch* gibi kimi antifaşist Alman entelektüelleri, miti –“geleceğin ütopik ışığıyla” aydınlatıldığı taktirde– Nazilerin kirli ellerinden kurtarmanın mümkünâtına inanıyorlardı (Frank, 1982).

Önceleri, ilk romantizm döneminde, bu ütopik ışık varlığını yoğun biçimde hissettiriyordu; 19. yüzyılın şafağında Friedrich Schlegel tarafından yaratılan “yeni mit”i, içinden aydınlatan gizli bir lamba gibiydi. Karşılaştırıldığında, bu yüce kaynak ile Üçüncü Reich’ın peydahladığı o karanlık mitolojik taklitler arasındaki karşıtlık göz çarpar. 

'Tanzimat'tan Cumhuriyet'e devreden felsefe mirasımızı, sürece doğrudan müdahil kurucu aktörlerin arayışlarına tanıklık eden felsefî metinlerle gündeme getirmeyi amaçl[ayan]' Osmanlı Felsefe Çalışmaları Dizisi'nden yeni kitaplar yayımlandı. Çizgi Kitabevi, 'Osmanlı Felsefe Çalışmaları' dizisini şöyle tanıtıyor: '[Bu dizi] ülkemizde giderek daha güçlü bir biçimde köklerini arayan felsefenin tarihsel kaynaklarına yönelik ilgi ve arayışlara önemli bir katkı sağlıyor.'