Karl Jaspers

Batı Felsefesi - Batı Filozofları
Yazdır


"Felsefe adını taşıyan her şeyi felsefenin kendisiyle karıştırmamak gerekir."

Karl Jaspers

Eserlerinden Seçmeler

Etkisi

Karl JaspersJaspers’in varoluş felsefesinde insan, eylem kararları almaya mecbur olduğu anlamsız bir gerçeklik içinde ve güvenilir tutamak noktalarından mahrumdur. Ne en son bir bilgiye, ne de güvenilir inanç doğrularına sahip olduğu bu sürekli güvensizlik durumunda, Jaspers, insana, varoluşunun aldanışsız bir resmini elde etmekte yardımcı olmayı ister. Böylece insan, olanaklarını o ölçüde gerçekleştirebilme cesareti kazanır.

Heidegger’e benzer biçimde Jaspers de insana “asıl varlığına” erişmesinde rehberlik etmeyi dener. Jaspers’te, insanın varlığından (Existenz) ve varlığının (Dasein) sonluğundan emin olması “aşkınlık”a (Transendenz) işaret eder. İnsan şimdi metafizik yapabilir ve “mutlak”a ilişkin sorular sorabilir. 19. yüzyıl yorumbilgisi (hermeneutik) geleneğinde (Dilthey); Yeni-Kantçı okulun kültür felsefesi dalında (Windelband, Rickert); Nietzsche, Heidegger ve daha sonra da Gadamer’de olduğu gibi, Jaspers de, doğa bilimi kavramlarının dışında kalan ve hakkında doğa biliminin fikir yürütemediği sorunları düşünmeye koyulur. Bunlar varoluş felsefesinde her şeyden önce insanın kendi sonluluğu, yaşam tasarılarının boşunalığı, dünya deneyiminin belirsizlikleri ve ölüme ilişkin akılsallaştırılamayan bilgi karşısındaki imkânlarına ve başarısızlıklarına dair sorunlardır.