Karl Mannheim

Yazdır


İlerici kişi bugününü geleceğin başlangıcı olarak görürken, muhafazakar kişi bugününü geçmişin son safhası olarak görür.

Altkonservatismus (1927)

Her bilgi sosyolojisinin ve ideoloji araştırmasının en önemli sorunu tüm düşünce ve kavrayışın varlığa bağlı olmasıdır.
Altkonservatismus (1927)

Ütopyanın ortadan kalkması, insanın bizzat nesne olduğu statik bir nesnellik yaratır.
Ideologie und Utopie (1929)

Karl Mannheim


Eserlerinden Seçmeler

Etkisi

Karl Mannheim adı bilgi sosyolojisinin ideolojik-eleştirel bir bilim dalı olarak gelişmesiyle sıkı sıkıya ilintilidir. Almanya’da yirmili yıllarda Max Scheler de bir "bilgi sosyolojisi" üzerinde düşünmüştü. Amaç, bilgi ve kültürel bilincin hangi toplumsal koşullar altında oluştuğunu açıklamaktı. Bu meselenin ilk kez ele alınmasını toplumun "üst yapısı"yla ilgili olan ve toplumun ya da toplumdaki fraksiyonların ideolojik özbilincini kapsayan Marksist modele borçluyuz. Bu üst yapının bir parçası olduğu sürece her bilginin bir ideoloji olduğundan kuşkulanılabilir. Scheler bilginin bir "reel", bir de "ideal" içeriği olduğu ayrımına giderken, Mannheim Marksist ideoloji kuşkusunu ciddiye alır ve toplumun ideolojiden arınmış bir bakış açısına sahip olmasının mümkün olmadığına ilişkin genel bir ideoloji kavramı ortaya atar. "Relativizm" tehlikesinin, yani ideolojinin temelde eleştirilemez olması, dolayısıyla bilgi sosyolojisinin ideoloji eleştirisi olarak anlamsızlaşmasının önüne geçmek için Mannheim ideoloji kavramını dinamik olarak tasarlar; zira her şeyi kapsayan bir ufuktan bakıldığında, belli bir bakış açısındaki ideoloji yine eleştirilebilir olacak, bilgi sosyolojisinin her şeyi kapsayan perspektifi ise ideoloji kuşkusunun dışında kalacaktır. Mannheim bu görüşüyle ikna edici olamamış, bilgi sosyolojisi, kendi bakış açısını ideolojik-eleştirel bakımdan inandırıcı bir biçimde sunamamıştır. Toplumda ilkesel olarak değerlendirmeci bir görüş olarak bilgi ile bilimsel perspektifin değerler konusundaki özgürlüğü arasındaki çelişki çözülememiştir. Bilgi sosyolojisi Mannheim’ın evrensel eleştiri talebini yerine getirememiştir
.